Sửa két sắt Bauche tại nhà: két đời cũ khóa chữ và két đời mới

Hai đời két mang cùng tên Bauche

Bauche vốn là một hãng két của Pháp. Các nhà buôn đồ cổ châu Âu còn rao bán két Bauche bằng gang từ cuối thế kỷ mười chín. Nhãn trên két ghi xưởng ở Gueux, vùng Marne. Tên tuổi lâu đời đó là lý do nhiều gia đình Việt Nam vẫn nhắc tới két Bauche như một thứ đồ quý.

Ở Việt Nam, theo một đại lý két lâu năm, két Bauche từng được nhập linh kiện từ Pháp rồi lắp ráp trong nước. Việc đó diễn ra chủ yếu vào thập niên tám mươi và chín mươi. Nhà sản xuất gốc sau đó không còn phân phối ở Việt Nam. Két mang nhãn Bauche bán hiện nay do một đơn vị ở TP.HCM sản xuất.

Vì vậy, khi bạn gọi báo két Bauche hỏng, thợ sẽ hỏi két mua năm nào. Két mua trước những năm hai nghìn gần như chắc là đời cũ, thường chỉ có khóa chữ và ổ chìa. Két mua gần đây có thể là khóa cơ, khóa điện tử hoặc cả hai.

Nhìn mặt két cũng phân biệt được. Đời cũ sơn màu trầm, nhiều chỗ đã bong, tay nắm to bằng kim loại đúc, không có bàn phím. Đời mới sơn tĩnh điện còn mịn, tem dán còn rõ, mã model kiểu BC-30C hay BC-40E theo bảng giá các đại lý. Đuôi C thường là khóa cơ, đuôi E là điện tử.

Khóa chữ Bauche đời cũ quay nặng, quay đúng mà không mở

Người bán gọi két Bauche là két khóa chữ: mã được đặt bằng núm xoay có vạch, thay cho bàn phím. Bên trong là bộ bánh mã, mỗi số trong dãy mã ứng với một bánh. Quay đúng thứ tự thì các khe trên bánh xếp thẳng hàng, cần gạt rơi vào và tay nắm mới đi được.

Két đời cũ hỏng ở đây nhiều nhất vì tuổi. Mỡ bôi trong bộ bánh mã qua mấy chục năm đã khô cứng, có khi đóng thành lớp sáp. Núm xoay nặng tay, quay qua vạch bị trượt, bánh này kéo theo bánh kia. Quay đúng mã mà khe không thẳng hàng, két không mở.

Có chủ két lớn tuổi nhớ mã rất chắc nhưng quên nhịp quay. Quay mấy vòng sang trái rồi mới dừng ở số đầu, bao nhiêu vòng cho số thứ hai? Két đời cũ ít dung sai, lệch một vòng là hỏng cả lượt. Trình tự quay núm của két cơ có trong phần quay núm két cơ đúng chiều, đúng vòng.

Có một thói quen cũ nên bỏ. Nhiều người khóa két bằng cách xoay núm thật mạnh, nghĩ là quay nhiều thì chắc hơn. Lực mạnh đó dồn lên trục núm và các chốt nhỏ giữ bánh mã. Két đời cũ vốn đã khô mỡ, quay mạnh hằng ngày làm trục mòn lệch. Rồi một hôm núm quay trơn mà không kéo bánh mã nữa.

Két mở được rồi, thợ vệ sinh bộ bánh mã, bỏ lớp mỡ cũ và tra mỡ mới. Bánh mã mòn hoặc cần gạt cong thì thay cụm khóa cơ tương đương, vì linh kiện Pháp đời đó gần như không còn nguồn. Thợ đo kích thước lỗ trên cánh để chọn cụm khóa lắp vừa, không phải khoét thêm.

Một số két Bauche đổi mã bằng chìa đổi mã cắm phía sau cánh cửa, lúc cửa đang mở. Chìa này rất hay thất lạc sau nhiều năm. Không có nó, chủ két không tự đổi mã được, phải để thợ đổi khi thay hay chỉnh cụm khóa.

Chìa gốc thất lạc và ổ chìa mòn trên két Bauche

Két đời cũ thường có một ổ chìa đi cùng khóa chữ. Muốn mở phải có cả mã lẫn chìa. Qua mấy đời chủ, chìa gốc hay bị thất lạc, chỉ còn chiếc chìa sao lại ở tiệm khóa đầu hẻm. Chìa sao nhiều lần sai lệch dần, cắm vào ổ phải lắc mới xoay.

Ổ chìa cũng mòn theo năm tháng. Các lá khóa bên trong mòn cạnh, lò xo yếu, bụi và gỉ đọng dưới đáy ổ. Bạn thấy chìa xoay được nửa chừng rồi kẹt, hoặc rút chìa ra khó. Đừng vặn bằng kìm hay chèn vật cứng vào ổ, chìa gãy trong ổ đời cũ rất khó lấy.

Còn một chìa dùng được thì thợ làm sạch ổ, chỉnh lại chìa hoặc đánh chìa mới theo chìa tốt nhất còn lại. Ổ mòn quá thì thay ổ mới, thường kèm hai chìa. Việc thay ổ trên cánh két đời cũ có ở bài thay ổ khóa két khi chìa mòn hay mất.

Mất hết chìa và không ai còn nhớ mã là tình huống của nhiều két thừa kế. Thợ chỉ nhận mở khi có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu. Ví dụ giấy tờ nhà nơi đặt két, kèm xác nhận của các đồng thừa kế. Sau đó két được mở theo quy trình an toàn, thay ổ, đặt mã mới.

Thân két Bauche nặng, gỉ và cánh trễ

Két Bauche đời cũ dày và rất nặng, phần lớn trọng lượng nằm ở cánh. Hai bản lề gánh cánh đó mấy chục năm, nền nhà dưới két thì lún dần. Cánh trễ xuống vài ly là chốt bắt đầu cạ mép lỗ khung, tay nắm phải ghì mới đóng kín.

Két để ở tầng trệt nhà phố, sát tường bếp hay gần nhà tắm còn bị gỉ. Gỉ bắt đầu ở chân két, mép cánh và quanh ổ chìa, nơi nước lau nhà và hơi ẩm đọng lại. Lớp sơn đời cũ bong ra từng mảng, gỉ ăn tới ron và chốt.

Con cháu sửa nhà cũng là lúc két đời cũ hay bị chuyển chỗ. Két nặng được bẩy bằng xà beng, lăn trên ống sắt, rồi đặt xuống chỗ mới không ai cân. Mép cánh hay chân két bị va móp trong lúc khiêng là chuyện thường. Sau mỗi lần chuyển, nên thử đóng mở vài lần với cửa mở trước khi khóa lại.

Thợ cân nền bằng ke trước, soi khe cửa xem trễ bao nhiêu. Có khi chỉ kê lại chân két là chốt ăn lỗ trở lại. Cánh trễ nặng thì chỉnh bản lề lúc cửa mở, luôn có kích đỡ cánh vì cánh đời cũ nặng hơn két mới cùng cỡ.

Ở những căn nhà phố cũ, két thường được đặt trong buồng trong cùng hoặc dưới gầm cầu thang. Chỗ đó ít gió, tường hay thấm. Nếu bạn còn chọn được chỗ, đặt két cách tường vài phân và kê cao khỏi nền bằng tấm gỗ hay đế nhựa.

Gỉ nhẹ ở mặt ngoài thì đánh sạch và sơn dặm. Gỉ đã ăn vào chốt hay bản lề thì phải tháo ra vệ sinh, tra mỡ, thay chi tiết hỏng. Cách xử lý ẩm và gỉ cho két được viết riêng ở trang két sắt bị ẩm, gỉ sét ở chốt và bản lề.

Két cũ để lâu không mở còn có một chuyện hay gặp. Ron cao su quanh cánh lão hóa, dính chặt vào khung. Lần đầu mở lại, cánh cứng như bị hàn. Kéo mạnh làm rách ron và lệch bản lề, nên tốt nhất để thợ mở lần đầu.

Két Bauche đời mới: điện tử, khóa hai lớp và báo động

Két Bauche bán hiện nay có đủ ba kiểu khóa theo mô tả của đại lý: khóa chữ số, khóa điện tử và chìa. Có dòng khóa bảo mật hai lớp, phải có cả chìa lẫn mã mới mở. Một số model có báo động kêu khi bị tác động cạy phá.

Với két điện tử đời mới, lỗi hay gặp giống phần lớn két điện tử khác. Pin yếu nhưng đèn vẫn sáng, motor không đủ sức rút chốt. Tiếp điểm pin bị gỉ do pin cũ rỉ nước. Phím quen bấm mòn, phải ấn mạnh mới nhận.

Thợ đo pin, làm sạch tiếp điểm, thử từng phím khi cửa mở. Phím hỏng thì thay bàn phím, motor yếu thì thay motor, sau đó chủ két cài lại mã. Két đời mới còn bảo hành của nơi bán thì nên hỏi nơi bán trước. Thợ ngoài mở ốp có thể làm mất bảo hành đó.

Két khóa hai lớp hay làm khách bối rối: mã đúng, bíp đúng, nhưng tay gạt không đi vì chưa xoay chìa. Thứ tự đúng thường in trong sách đi kèm. Mất sách thì gọi thợ chỉ lại, đừng thử dồn nhiều lần vì dễ kích báo động.

Két khóa chữ đời mới dùng bộ khóa cơ kiểu hiện đại, cấu tạo khác đời cũ nhưng nguyên lý giống. Lỗi vẫn là núm xoay rít, bánh mã khô mỡ và đổi mã sai. Phần này dẫn sang bài sửa két cơ quay đúng mã không mở để khỏi nhắc lại.

Sửa két Bauche tại nhà, giá và bảo hành

Bạn gửi qua Zalo ảnh toàn thân két, ảnh mặt khóa và cho biết két mua khoảng năm nào. Với két đời cũ, chụp thêm chân két và mép cánh để thợ xem gỉ. Cửa hàng ở 46/4 Phú Định, Phường Phú Định, TP.HCM, nội thành thường có mặt sau 15 tới 30 phút.

Với két đời cũ, thợ thường đề nghị làm luôn một lượt bảo dưỡng khi két đã mở. Lượt đó gồm vệ sinh bánh mã, tra mỡ chốt và bản lề, kiểm ron. Làm một lần như vậy đỡ tốn hơn gọi thợ ba lần cho ba lỗi riêng. Bạn đồng ý hạng mục nào thì thợ làm hạng mục đó.

Tới nơi, thợ đối chiếu giấy tờ chủ két, kiểm lỗi và báo giá trước khi làm. Linh kiện thay, nhất là cụm khóa tương đương cho két đời cũ, được nói rõ tên và giá. Bạn thử mã, thử chìa nhiều lần rồi mới thanh toán.

Tiền công tham khảo từ 150.000–600.000đ tùy lỗi, chưa gồm linh kiện. Ngoài nội thành có thể cộng phí đi lại, thợ báo trước. Két đời cũ gỉ nặng phải tháo nhiều chi tiết thì thợ báo giá sau khi xem ảnh.

Không bảo hành khi két ngập nước, cháy, bị sét, đã có bên khác tháo hay khoan, hoặc tem bảo hành rách, mờ. Còn hạn mà lỗi cũ quay lại, bạn gửi ảnh tem qua Zalo, thợ hẹn xuống trong 24 tới 48 giờ và sửa miễn phí. Các dịch vụ khác có trong mục sửa két sắt của Quang Minh.

Xem thêm

• Sửa két Truly cỡ lớn, khi còi hú hay hộp pin phụ không lên.
• Két Gudbank chìa bi hai mặt, ổ chìa kẹt và két hai cửa nặng.

Câu hỏi thường gặp